Chuyện thất bại của tỷ phú Phạm Nhật Vượng

Thất bại hay thành công chẳng ngoại trừ một ai cả. Chúng ta biết tới rất nhiều tên tuổi lớn trên thế giới là tấm gương vĩ đại của sự thành đạt, tài giỏi và giàu có; thế nhưng liệu mấy ai biết phía sau ánh hào quang ấy ẩn chứa những gì? Thậm chí, càng những ai thành công, thì họ mới chính là những người nếm trải nhiều thất bại, vấp ngã.

Trước khi được Forbes bình chọn là Tỷ phú vào năm 31 tuổi, Chủ tịch Microsoft Bill Gates đã từng thất bại vào năm ông 17 tuổi khi tạo ra những cỗ máy không hoạt động. Steve Jobs là ông vua sáng chế, nhưng lại từng phát minh ra những sản phẩm không ai mua. Còn vị cha đẻ của Alibaba – Jack Ma thì từng có tới 30 lần đi xin việc bị từ chối.

Không nằm ngoài quy luật đó, vị tỷ phú đô la đầu tiên của Việt Nam – Chủ tịch Tập đoàn Vingroup Phạm Nhật Vượng cũng có một hành trình đi tìm sự thành công đầy gian truân, sóng gió. Những gì mà chúng ta nhìn thấy ngày nay là một hệ sinh thái vô cùng đa dạng, phong phú và tiềm năng mang tên Vingroup chỉ là bề nổi của một tảng băng lớn mà thôi. Vẫn còn một phần chìm khuất bên dưới mà không phải ai cũng dễ dàng nhận thấy.

Đó cũng sẽ là nội dung chính mà Bí quyết Thành công muốn chia sẻ tới các bạn khán giả trong video ngày hôm nay: Chuyện thất bại của Tỷ phú Phạm Nhật Vượng và những bài học kinh doanh sâu sắc mà chính ông đã ngộ ra, và đúc kết được cho mình sau những lần thất bại đó!

***

Các bạn thân mến! Tỷ phú Phạm Nhật Vượng hẳn là nhân vật không còn xa lạ với chúng ta, nhất là đối với giới kinh doanh. Ông là Chủ tịch của Tập đoàn kinh tế đa nghành lớn nhất Việt Nam Vingroup, đặc biệt là vị tỷ phú đô la Mỹ đầu tiên của Việt Nam lọt vào danh sách tỷ phú thế giới.

Nếu nhìn vào những thành công mà vị tỷ phú này đạt được, ít ai nhớ đến thất bại mà ông từng trải qua. Nhưng đây mới lại là những điều hun đúc nên bản lĩnh của những người thành công như ông.

Vị chủ tịch nhà “Vin” bồi hồi nhớ lại một thời khó khăn, buôn bán thua lỗ: “Ở Matxcova, tại Dom 5, mình cũng đi thuê một cái phòng để bán hàng nhưng buôn bán kém, cứ càng buôn càng lỗ. Sau đó mới mở cái nhà hàng tại Dom ấy luôn.

Sau đó, ông Vượng nắm bắt được nhu cầu thị trường về sản phẩm áo gió, và quyết định xoay sang buôn bán mặt hàng này. Thời gian đầu, mọi chuyện tưởng như rất suôn sẻ, làm ăn có lãi lớn. Nhưng sau đó thời kỳ khủng hoảng bắt đầu: “Đến đoạn sau thì nhập hàng từ Việt Nam sang. Hồi ấy buôn áo gió là đỉnh điểm, ban đầu kiếm được nhiều tiền lắm. Nhưng cuối cùng cũng lại mất sạch. Phá sản luôn ấy. Vì khi thị trường đi xuống mình phản ứng không đúng và không kịp.”

Do chưa có nhiều kinh nghiệm ứng phó với thị trường, ông Vượng mất sạch vốn liếng tích luỹ.

“Sinh viên đã có kinh nghiệm gì đâu nên mới bị phá sản. Khi rời Matxcova đi xuống Kharkov vẫn còn nợ 40.000 USD.”

Đặt chân tới thành phố Kharkov, ông và vợ chỉ có trong tay vỏn vẹn vài nghìn USD vay từ bạn bè. Không có nhiều tiền trong tay, ông Vượng đã quyết định mở một nhà hàng.

“Đồ ăn ngon, giá cả phải chăng và hợp túi tiền, nhà hàng của ông Vượng đã nhanh chóng phát triển và trở nên nổi tiếng với không chỉ người dân Kharkov mà với cả những du khách tới thành phố”, cựu thị trưởng thành phố MIKhail Pilipchuk vẫn còn nhớ rõ.

Việc làm ăn ngày càng thuận lợi với việc ông Vượng chuyển sang kinh doanh mỳ ăn liền, có tên Mivina. Thành công tới mức sản phẩm này trở nên nổi tiếng và được đón nhận trên toàn lãnh thổ Ukraine.

Ngoài Ukraine, thương hiệu mì ăn liền Mivina của ông Vượng còn được bán rộng rãi tại 30 quốc gia trên toàn thế giới như Estonia, Litva, Latvia, Moldova, Ba Lan, Đức, Israel…

Từ sản phẩm đầu tiên là mì ăn liền, nhà máy của ông Vượng bắt đầu sản xuất thêm mặt hàng mới là khoai tây nghiền. Các nhà máy “vệ tinh” sản xuất các mặt hàng từ gia vị cho tới bao bì sản phẩm… lần lượt được đưa vào hoạt động. Công ty Technocom cũng ra đời từ đó.

Và Techocom chính là tiền thân của đế chế Vingroup bây giờ. Hiện tại, Vingroup là tập đoàn đa ngành lớn mạnh bậc nhất Việt Nam. Từ giữa năm 2018, Vingroup đã công bố chiến lược đầu tư trọng điểm vào lĩnh vực Công nghệ – Công nghiệp với mục tiêu đến năm 2028, Vingroup sẽ trở thành một Tập đoàn Công nghệ – Công nghiệp – Dịch vụ đẳng cấp quốc tế, trong đó Công nghệ chiếm tỷ trọng chính.

Các lĩnh vực tập đoàn này đang đầu tư trải dài từ bán lẻ, du lịch, y tế, giáo dục, công nghiệp ô tô, bất động sản,…và rất có thể họ vẫn còn muốn chinh phục nhiều đỉnh cao mới.

Nhìn lại chặng đường khởi nghiệp của Doanh nhân Phạm Nhật Vượng có vẻ như là thảm đỏ trải đầy hoa hồng. Nhưng ít ai biết dù hoạt động kinh doanh sôi nổi nhưng doanh nhân Phạm Nhật Vượng lại là một người rất “kín tính”.

Có một tỷ phú nào trong Lễ Khánh thành Trung tâm thương mại của mình lại chỉ lặng lẽ ngồi nhìn buổi lễ ở hàng ghế đầu, không uống champagne, cắt băng khánh thành hay đọc diễn văn. Ông chỉ mỉm cười “Tôi thích tự mình cảm nhận hạnh phúc”. Chẳng vì thế mà con người điềm đạm ấy cũng chẳng bao giờ “kể khổ” – rằng mình đã khó khăn thế nào khi lập nghiệp.

Trong ấn phẩm kỷ niệm 100 năm phát hành tạp chí Forbes đăng tải 3 lời khuyên của tỷ phú Phạm Nhật Vượng về đam mê, sứ mệnh của bản thân cũng như bài học giúp người khác thành công.

Lời khuyên thứ nhất: Thời gian

Không có ai có quá nhiều thời gian trên đời này cả, ta phải làm sao để sau này không phải hối hận vì đã lãng phí nó. Chưa kể, công việc với tôi là lẽ sống, là niềm vui, là đam mê và nhiều khi làm việc cũng là giải trí.

Lời khuyên thứ hai: Đầu tư vào ngành ô tô

Tôi có mong muốn cháy bỏng là xây dựng được một thương hiệu Việt Nam có đẳng cấp và nổi tiếng trên thế giới, giúp con cháu sau này có thể tự hào về đất nước, về dân tộc của mình và qua đó truyền cảm hứng cho các thệ hệ trẻ. Vingroup sau một thời gian dài dấn thân, miệt mài phấn đấu đã có được những điều kiện ban đầu để bắt tay vào việc này. Hơn thế nữa, hiện nay tất cả các thành viên của Vingroup đều thể hiện quyết tâm và mong muốn được đóng góp toàn bộ trí lực để thực hiện thành công sứ mệnh này.

Và bài học quan trọng nhất

Nếu ta làm việc tận tâm, quyết tâm và hướng đến sự hài hòa lợi ích chung của bản thân và xã hội thì nhất định sẽ thành công.

Vingroup quá lớn để có thể thất bại?

Nhiều người khác đặt câu hỏi liệu có phải Vingroup đã phát triển quá lớn và không thể cho phép thất bại hay không?

Vingroup có tổng giá trị trên thị trường khoảng 28 tỉ USD, tương đương 16% tổng giá trị vốn hóa thị trường. Khi doanh số của công ty giảm khoảng một phần ba trong quí đầu năm 2020, cổ phiếu Vingroup sụt giảm kéo theo VN-Index giảm theo.

Ông Vượng nói rằng, “bất kì công ty nào cũng có thể sụp đổ”. Tập đoàn đã thực hiện các kịch bản dự phòng trong trường hợp thị trường bất động sản xảy ra khủng hoảng như năm 2009 và tiếp tục lên kế hoạch thoái vốn các doanh nghiệp trong hệ thống.

Cho đến thời điểm hiện tại, thị trường bất động sản dự kiến sẽ tăng trưởng nhẹ năm nay, Vingroup hiện cũng đang phát triển các dự án bất động sản công nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu khi các nhà sản xuất dịch chuyển vào Việt Nam từ Trung Quốc.

Và với những người nghi ngờ khát vọng ô tô điện của mình, Ông Vượng chỉ ra rằng, VinFast đã từng biến một đầm lầy thành một nhà máy ô tô hiện đại, với dây chuyền sản xuất robot hoàn toàn tự động, và bàn giao xe hơi cho người tiêu dùng trong 21 tháng – đó thực sự là một kỳ tích mà ít người nghĩ Vingroup có thể làm được cho đến khi dự án hoàn thành.

Hiện tại, nhà máy điện thoại sẽ tận dụng triển khai dựa trên nền tảng kim loại, nhựa và chất bán dẫn silicon tương tự để chế tạo máy thở. Khoảng 70% nguyên liệu có nguồn gốc nội địa. Có 85 công nhân đang sản xuất 160 máy thở mỗi ngày trong thời điểm công ty chờ sự phê duyệt cuối cùng từ Chính phủ để đẩy mạnh sản xuất.

Theo ông Nguyễn Minh Tuấn – người đứng đầu bộ phận tại Bộ Y tế phụ trách điều chỉnh máy thở của Vingroup cho biết “Hai mô hình máy thở của Vingroup đã đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật ban đầu”. Ông chia sẻ, Vingroup cần chờ chứng nhận để sản xuất hàng loạt máy thở từ kết quả của các thử nghiệm lâm sàng diễn ra trong tháng này.

Ông Vượng cho biết, giá hiện tại của máy thở thấp hơn chi phí sản xuất chúng. “Mục đích của việc sản xuất máy thở hoàn toàn là đóng góp cho xã hội vào thời điểm quan trọng này” – ông nói. Và Chủ tịch Tập đoàn Vingroup cho biết rằng, việc sản xuất chỉ mang tính tạm thời, Vingroup không có kế hoạch mở rộng sang phân khúc này.

Ông Vượng thực sự là một người yêu nước hơn ai hết. Ông nói rằng ông muốn công ty của mình tiếp tục bổ sung vào danh sách những điều đầu tiên làm cho quê hương Việt Nam. “Tôi luôn nói với các đồng nghiệp của mình: đừng để cuộc sống của bạn trôi qua một cách vô nghĩa. Đừng để đến cuối cuộc đời, bạn không có gì đáng nhớ để kể lại. Sẽ thật buồn khi thấy rằng cuộc sống của bạn đã không tạo thêm bất kì giá trị nào”.

Kinh doanh là đầu tư. Muốn làm giàu, muốn làm ăn lớn thì phải đầu tư. Năm 2008, khi bắt đầu “cuộc chơi” sản xuất xe hơi với Vinfast, nhiều người cho rằng Vingroup vẫn là người đi sau, khi mà thế giới đã có quá nhiều thương hiệu nổi tiếng. Nhưng khi đó, tỷ phú Phạm Nhật Vượng cho rằng, đi sau nhưng hoàn toàn có thể về trước vì đi trước cũng có vấn đề của nó. Tư tưởng này của ông từng bị cho là liều lĩnh, mạo hiểm. Và tất nhiên, xen vào đó còn là sự ngờ vực về tính khả thi của “hạng mục” này. Thế nhưng các bạn có biết, điều gì đã giúp vị Chủ tịch ấy kiên định với sự lựa chọn của mình; và dũng cảm đối mặt với thách thức? Sức mạnh nằm ở TƯ TƯỞNG, các bạn ạ!

Ông cho rằng: Cái gì đáng thì bao nhiêu cũng đầu tư, nhưng không đáng thì một đồng cũng không tiêu!

Tỷ phú Phạm Nhật Vượng ví dụ, như các hãng xe hơi lớn đều có tình trạng là chi phí quá lớn, bộ máy quá cồng kềnh, nhiều nhà xưởng đã cũ và đầu tư tập trung chủ yếu vào xe xăng. Bản thân các hãng này đang phải thay đổi khi Tesla làm thành công xe điện.

Năm 2008 khi Elon Musk, Giám đốc điều hành Tesla, công bố làm xe điện thì cả thế giới cho rằng “điên”. Đến năm 2014 họ ra được mẫu xe, chúng ta thấy “bớt điên” một chút nhưng hiện nay, họ đã trở thành số 1 thế giới về xe điện.

“Còn bây giờ thì “cả làng” đầu tư vào xe điện. Volkswagen tuyên bố đầu tư hơn 80 tỉ USD để làm hơn 80 mẫu xe trong 5 năm tới hay tập đoàn ô tô Bắc Kinh cũng vừa tuyên bố năm 2025 sẽ dừng bán xe xăng, chỉ bán xe điện… Cuộc cách mạng xe điện mới diễn ra 9 năm nhưng nó thực sự sẽ bùng nổ. Nó “vẽ” lại bản đồ ngành công nghiệp xe hơi. Mà “vẽ lại” thì mình khác gì các hãng kia đâu?”, tỷ phú Phạm Nhật Vượng quả quyết.

Ông cho rằng, xe điện tăng tốc nhanh chóng nhưng tôi cho rằng, đến năm 2025 – 2030 xe xăng vẫn thịnh hành, và sẽ giảm từ từ. Vì thế, Vingroup sẽ “đi cả 2 chân” cả xe xăng và xe điện. “Tuy nhiên, mục tiêu là làm ra loại xe tốt, sang trọng so với các xe cùng phân khúc nhưng không nhắm đến câu chuyện đột phá. Chúng tôi ưu tiên nghiên cứu, phát triển và đột phá ở xe điện”, Chủ tịch Vingroup nói.

Vừa qua, ông Phạm Nhật Vượng cho biết, sẽ xuất khẩu xe ô tô điện sang thị trường Mỹ vào năm 2021 và ông đang đầu tư 2 tỉ USD trong tài sản của mình để đạt mục tiêu này, theo tờ Bloomberg.

Ông cho biết, VinFast sẽ không thể sinh lãi trong vòng 5 năm, khi thị trường nội địa quá nhỏ và khẳng định doanh số từ nước ngoài mới là nhân tố quan trọng để có lời. Tuy vậy, thị trường Mỹ cũng như các nước phát triển khác không dễ “xâm nhập” khi các tiêu chuẩn về an toàn và khí thải rất chặt. Chính vì thế, chiếc ô tô điện đầu tiên của VinFast có thể đến cuối năm sau 2020 mới ra mắt, nhưng ông đã dự định xuất khẩu xe điện sang Mỹ, châu Âu và Nga vào năm 2021.

 “Chúng tôi có tham vọng xây dựng thương hiệu Việt Nam mang đẳng cấp thế giới. Thử thách lớn nhất của chúng tôi là các sản phẩm Việt chưa có danh tiếng quốc tế. Với bạn bè thế giới, Việt Nam vẫn là một nước nghèo và lạc hậu. Chúng tôi phải tìm cách đến các thị trường và chứng minh sản phẩm của chúng tôi đang đại diện cho một Việt Nam phát triển và năng động, có thể đạt đến tiêu chuẩn cao nhất của thế giới”, ông Phạm Nhật Vượng nói.

Khi được hỏi về việc các tỷ phú thường mua máy bay riêng, tỷ phú Phạm Nhật Vượng cho rằng: “Người ta bay suốt ngày thì mới mua chứ tôi không đi đâu mấy, mua máy bay tính ra sẽ lỗ thì mua làm gì. Cái gì đáng thì bao nhiêu cũng đầu tư, nhưng không đáng thì một đồng cũng không tiêu. Giả sử mua máy bay thì tôi sẽ mua máy bay để cho thuê, lâu lâu đi một chuyến. Nó phải trở thành dịch vụ chứ mình không thể lãng phí mua rồi bỏ đó. Nếu làm chỉ để tiêu, chỉ để có cái nọ, cái kia thì tôi phải dừng lâu rồi. Lỡ làm người rồi, không thể sống một cuộc đời phí hoài được”.

Để làm được những điều lớn, theo tỷ phú Phạm Nhật Vượng, quản trị, nhân sự là yếu tố quan trọng. Thời gian qua, Vingroup đã quyết liệt thực hiện “5 hóa” để tối ưu bộ máy.

Thứ nhất là hạt nhân hóa:

Mỗi lãnh đạo phải là hạt nhân, là người dẫn đầu, là thủ lĩnh.

Thứ hai là chuẩn hóa:

Mọi thứ phải có tiêu chuẩn và đạt chuẩn. Không nơi này làm một kiểu, nơi kia làm một kiểu… Thậm chí chúng tôi chuẩn hóa đến từng mã hàng cho trung tâm mua sắm tập trung của Vingroup. Ví dụ trước đây miền Bắc mua lợn còn miền Nam mua heo nhưng bây giờ heo cũng được, lợn cũng được nhưng chỉ một tên thôi.

Thứ ba là đơn giản hóa:

Lược hết các chức danh, các quy trình, quy định rườm rà cho bộ máy gọn nhẹ.

Thứ tư là tự động hóa:

Đó là đẩy mạnh việc ứng dụng kỹ thuật và công nghệ thông tin vào quản trị, điều hành, và theo quan điểm của tôi một khi hệ thống đã chuẩn, đã đơn giản thì nhiều phần đã tự động vận hành được.

Cuối cùng là chia sẻ hóa:

Trong nội bộ tập đoàn các công ty chia sẻ nguồn lực, việc gì làm chung được, làm tập trung được thì sẽ làm. Việc này sẽ giúp nâng cao năng suất lao động, tăng cường chất lượng quản trị và hiệu quả công việc.


Bạn có thể tìm ra hàng tá lý do để diễn giải thành công của ai đó là “may mắn” hoặc “lợi thế tiếp cận thông tin”.Tuy nhiên, không có thủ thuật gì ở đây cả, chỉ đơn giản là họ làm việc nhiều hơn chúng ta thôi. Phạm Nhật Vượng, hay Bill Gates, Buffett, Steve Jobs,… hay nhiều cái tên khác nữa, đều đã từng thất bại, nghèo khó. Nhưng họ đã làm được điều tuyệt vời, đó là thay đổi cuộc đời của họ trở nên tốt đẹp và phát triển vượt bậc. Tư duy tích cực và rút kinh nghiệm từ những va vấp chính là yếu tố then chốt. Vì vậy, hãy coi thất bại như một sự phản hồi giúp chúng ta tiến xa hơn, các bạn nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *